Fulpmes in het Stubaital / Tirol

van 12 tem 19 juli 2008

Het Stubaital is gelegen in de deelstaat Tirol en wordt doorkruist door de rivier de Ruetz, ook wel de Ruetzbach genoemd. Het ca. 40km lange dal loopt van Schönberg (gelegen tussen Innsbruck en de Brennerpas), in zuidwestelijke richting. Tot Fulpmes liggen woonkernen op terrassen beiderzijds van de kloof, die de Ruetz door de eeuwen heen heeft uitgeslepen. Fulpmes is ook ons vakantiedorp in juli 2008 en Hotel Stubaierhof**** onze verblijfplaats. Bij Fulpmes gaan deze terrassen over in een dalbekken. Ten zuiden van Neustift im Stubaital, tussen Starckler en Milders splits het dal zich in het Oberbergtal (naar Stöckleralm) en het Unterbergtal (naar Mutterbergalm).

Fulpmes is een gemeente in het district Innsbruck Land van de Oostenrijkse deelstaat Tirol.

• Inwoneraantal: 3895 (2001)
• Oppervlakte: 16,8 km²
• Ligging: 937 m boven zeeniveau

Fulpmes is het centrum van de ijzerverwerkende industrie in het Tiroler Stubaital. Een aambeeld in het gemeentewapen maakt de verbintenis met de metaalsector nog duidelijker. De gemeente bestaat uit twee hoofdkernen, Fulpmes en Medraz. Buurgemeenten zijn onder andere Neustift in het westen en Telfes en Mieders in het oosten. Fulpmes is vanuit Innsbruck met het openbaar vervoer bereikbaar. Door Fulpmes stromen twee beken, de Ruetz en de Schlickerbach.

Bezienswaardigheden

De parochiekerk voor de heilige Vitus is in Barokke stijl opgetrokken door de uit Fulpmes afkomstige kerkbouwmeester Franz de Paula Penz  met rococostucwerk van Anton Gigl. Widum, een drie verdiepingen tellend pastoriehof is eveneens van de hand van Franz de Paula Penz. De kostschool Don Bosco en de kerk aldaar zijn getekend door de uit Fulpmes afkomstige architect Clemens Holzmeister. De hulpkerk voor de heilige Margarethe in rococostijl heeft een prachtig interieur. Verder is ook het Kranerhaus met rijke kozijnversieringen aan het kerkplein, gebouwd in 1755, een bezichtiging waard. In Fulpmes bevindt zich een krachtcentrale van de Österreichische Bundesbahnen voor de stroomtoevoer naar de Brennerspoorlijn.

                             Hotel Stubaierhof****

Programma

Zondag 13 juli: Wandeling naar de Sennjoch Hütte en Frühschoppen met de Vomper Buam in het Panoramarestaurant Kreuzjoch. 

Met een gondellift van 1000m naar 2136m. De niet-wandelaars kunnen op het Frühschoppen blijven en naar beneden komen wanneer zij dat wensen. Voor de wandelaars is er een korte trip van ca. 45' naar de Sennjoch Hütte (2240m). Dit is een mooie, bij dit regenachtig weer een niet-ongevaarlijke wandeling met mooie uitzichten en heel veel verschillende soorten bloemen. De namiddagwandeling naar het Jausenstation Vergör vervalt om wel twee uiteenlopende redenen: het blijft miezig weer en bij deze fantastische stemming boven bij het "Frühschoppen" met de "Vomper Buam" uit Terfens in het Unterinntal denkt niemand meer aan wandelen. Wij zijn wel nog net op tijd in het hotel voor ons 4-uurtje. 

                                      Zicht op Fulpmes, Telfes en Mieders

                              De Sennjoch Hütte

                              Zicht op het Bergrestaurant Kreuzjoch 

                              Vomper Buam uit Terfens in het Unterinntal

                              Batseklatser Maurice

Maandag 14 juli: wandeling in het Pinnistal via de Elferlift in Neustift. 

Vandaag willen we met de groep het mooie, nog vrij onbekende Pinnistal bewandelen maar dan niet vanuit Neder maar vanaf het Bergstation Elferlift in Neustift. Aan het dalstation in Neustift hebben we afscheid genomen van een paar van onze metgezellen en van de muziekinstrumenten die door Klaus Ribus, de eigenaar van de Issenangeralm, zijn afgehaald.

Boven aan het bergstation (1790m) hebben we verschillende mogelijkheden om naar het Pinnistal te kuieren. Ofwel via de Elferhütte (2080m), ofwel via wandelweg nr. 6 van het bergstation naar de Pinnisalm (1560m) en zo richting Neder, ofwel via de “Schrotterweg” nr. 6 van het bergstation naar de Issenangeralm (1380m) en zo naar Neder.

Omdat het nogal vochtig is en omdat de “Schrotterweg” in ieders mogelijkheid ligt wordt gekozen voor mogelijkheid drie en zijn we in minder dan een uur in de Issenangeralm waar we een tijdje willen vertoeven, vandaar dat de muziekinstrumenten ook moesten vervoerd worden. Hier wacht ons nog een mooie verrassing.  

Eerste optreden van "Drie Biejein Geraap" in Oostenrijk

Dat er in onze groep een aantal muzikanten zaten dat wisten we allen en al lang, dat een nieuwe groep het levenslicht zou zien op onze reis naar het Stubaital is een goed bewaard geheim gebleven. "Drie Biejein Geraap" met als muzikanten Henkie, Pierre de Belsch en Roberto -dit is een echte verrassing - hebben stiekem zitten oefenen om ons allen in de Issenangeralm positief te verrassen. En of het hun gelukt is ..... Krijgt dit nog een vervolg in 2009 als we naar het Kaunertal reizen?

                                      "Drie Biejein Geraap"

                                       Henkie

                                       Roberto

                                        Pierre de Belsch

                                         .... met een gastoptreden van Batseklatser Maurice

Wandeling Issenangeralm - Pinnistal - Wiesenweg Neustift

Dinsdag 15 juli: "Ausflug" met de "Stubaitalbahn" naar Innsbruck. 

De Stubaitalbahn, voor de liefhebbers van idyllische spoorwegen en dito trammetjes geen onbekende, 

is een spoorse uitzondering in het Oostenrijkse buurtverkeer. Hoewel het hier om een tramlijn gaat, 

heeft deze lijn het statuut van volwaardige spoorweg.  Deze 18 kilometer lange verbinding verbindt Innsbruck 

met de bergdorpjes Natters, Mutters Telfes en Fulpmes, tevens eindbestemming.  

De lijn is enkelsporig, met uitwijkmogelijkheden in 9 van de 18 halteplaatsen.  

Met haar maximale stijging van 45 promille bereikt de metersporige lijn, die geëlectrificeerd is met 850 Volt gelijkstroom, 

haar hoogste punt in het gehuchtje Luimes op 1006 meter hoogte.

De lijn wordt momenteel bereden door DÜWAG-motorstellen die – indien niet voorzien van een reclameschildering – 

rondrijden in fraaie beige/rode livrei: een streling voor het oog.  

Het is echter voorzien dat deze stellen vanaf midden 2007 vervangen worden door nieuwe stellen van het type 

Flexity Outlook van Bombardier Transportation.  Einde 2008 zouden dan de laatste DÜWAG-stellen buiten dienst gaan. 

Vanuit Fulpmes vertrekken we omstreeks 10 uur met de "Stubaitalbahn" naar Innsbruck. De afstand is maar 18km en de reistijd is toch ca. 1 uur. In de stad wordt dit "bergtreintje" de stadstram. We stappen af aan de halte in de Maria-Theresienstrasse, vlak bij de Herzog-Friedrich-Strasse.

De Herzog-Friedrich-Strasse is de hoofdstraat van Innsbrucks’ Altstadt, de oude stad met nog enkele typische steegjes. Ze dompelt je meteen onder in de barokke sfeer, maar ook andere bouwstijlen behielden een plaatsje. Op het nummer 15 van deze straat bemerk je het bekendste symbool van Innsbruck: “Das goldene Dachl” - het gouden dakje. Deze grote, 16 m hoge erker, bedekt met vergulde koperen dakpannen, werd rond het jaar 1500 toegevoegd aan het toenmalige paleis van de Tiroolse heersers. De keizer wilde van hier het leven op het plein in het oog houden. Op een van de reliëfs in de gevel staat die nieuwsgierige keizer afgebeeld met zijn twee vrouwen.

Onze opstapplaats ligt in de Anischstrasse. We hebben de mogelijkheid om Innsbrucks' Altstadt en het nieuwe shoppingscenter te bezoeken. Hier kan iedereen mee en elkeen bepaalt zelf hoe hij/zij de tijd volmaken. Ook nu zijn we op tijd terug voor ons dagelijks 4-uurtje. Dit is ook de dag dat onze bus verplichte rust heeft. 

Woensdag 16 juli: uitstap naar de Stubaier Gletscher en wandeling naar de Sulzenaualm. 

Uitstap naar de Stubaier Gletscher - 3150m.

Zonder ervaring naar een hoogte boven de 3000m? Ja, dat kan in het Stubaital. We "gondelen" bij schitterend weer met de Eisgratgondelbahn van het dalstation Mutterberg (1750m) via het Mittelstation Fernau (2300m) naar het Bergstation Eisgrat (2900m). Hier moeten we overstappen op de Schaufeljochbahn. Deze brengt ons van 2900m naar het bergstation Jochdohle (3150m). Van het bergstation Jochdohle naar het bergrestaurant "Die Jochdohle" is het dan nog 5 à 10 minuten ligt bergaf wandelen. Het nieuwe uitzichtplatvorm, op ca. 10' wandelen van het bergrestaurant "Die Jochdohle", wordt in augustus 2008 geopend. 

NEU! Gipfelplattform TOP OF TYROL am Stubaier Gletscher

Gipfelplattform – Panoramablicke, die faszinieren.
Am Grat des Großen Isidors entsteht die neue Plattform auf 3.200 Meter Seehöhe. 

Die aufwendige Stahlkonstruktion ragt sechs Meter in die Luft und bietet einen spektakulären Blick in die Ferne, 

genauso wie in die Tiefe. Die 80 m² Kanzel gilt als Oase der Ruhe und lädt alle Gipfelstürmer zu einer Rast ein.  

Die neue Gipfelplattform ist von der Bergstation Schaufeljoch in nur 10 Minuten auf gut ausgebautem Weg erreichbar.
Fertigstellung: August 2008

Omdat het afgelopen zondag en maandag regelmatig heeft geregend en omdat de sneeuwgrens gezakt is naar ca. 2700m ligt er heel veel verse sneeuw aan de Jochdohle. Het grootste gedeelte van de gletscher is hier met doeken afgedekt ter bescherming, maar door de verse sneeuwlaag van ca. 20 à 30 cm is hier niets van te zien en krijgen we een adembenemend uitzicht op de bergen. Hier vertoeven in de zomer geeft een "kik" en iedereen is onder de indruk. Het is voor ons allen ook de eerste keer dat we boven de 3000m-grens vertoeven. 

Toch ook nog vermelden dat de volledige rit van het dalstation Mutterberg op 1700m tot het bergstation Jochdohle op 3150m in de Stubai Card inbegrepen is. 

Wandeling naar de Sulzenaualm.

Op de terugweg stappen de wandelaars uit aan de parking Sulzenau (1550m) en maken de wandeling naar de Sulzenaualm (1847m). Dit is zowel wat de wandeling betreft, wat de uitzichten betreft als de ligging en de alm zelf iets unieks. We klimmen in goed een uur toch ca. 300m. De niet-wandelaars rijden met de bus naar Neustift en hebben de gelegenheid om wat te shoppen en om een terrasje te maken. Zij zijn ook op tijd terug voor hun 4-uurtje. De wandelaars komen met het openbaar vervoer terug. Max. wandeltijd is 2h30’.

We wandelen over de brug (1550m) van de Ruetz en meteen gaat het bospad behoorlijk omhaag. Gelukkig hebben we weer schaduw en hoe hoger we wandelen hoe mooier het uitzicht op de Grawa Alm en het dal. Na goed 30’ stijgen komen we uit het bos en wandelen we steeds stijgend langs de Sulzaubach op. 

Na goed een uur wandelen/klauteren komen we op het plateau waar zich de Sulzenaualm (1847m) bevindt, eenzaam en verlaten in een schitterende omgeving. Dit is zo mooi dat we over het vlakke gedeelte bijna zo lang lopen als over de hele klim. Hier is buiten de prachtige, ongerepte natuur zoveel te zien: alle stoelruggen zijn gemaakt uit houtsnijwerk, een luik geeft de toiletten aan, het handvat van het poortje is de pijp van een oude man, ook de tafel van het stempelkussen is pure houtsnijkunst. Verder zijn er nog de koeien en de vele geiten. 

Donderdag 17 juli: wandeling met de Serlesbahnen in Mieders. 

Wandeling Bergstation Koppeneck  (1680m) - Kloster Maria Waltrast (1638m) 

Vanuit Mieders (953m) bereikt men het "Kloster Maria Waltrast" over de "Kapellenweg" of via het dalstation van de "Hochserlesbahn". Wij kiezen voor mogelijkheid twee omdat we ook nog naar de Matreier Ochsenalm (1561m) wandelen.

Het klooster is een geliefd uitstapje voor jong en oud. Men kan het klooster bereiken al wandelend, maar ook per Alpenexpress vanaf bergstation Koppeneck (1680m) of met de auto via de tolweg vanaf Matrei am Brenner.

Wandeling Kloster Maria Waltrast (1638m) - Matreier Ochsenalm (1561m)

Kloster Maria Waltrast (1638m)

Maria Waldrast in Matrei am Brenner, Tirol

Het klooster Maria Waldrast is één van de oudste kloosters in Tirol en tevens één van de hoogst gelegene in de Alpen op 1638m. 

Stichtdatum is 1407, de datum dat twee herders het beeld van Maria met Kind –Gnadenbildes – hier 

gevonden hebben iets hoger dan waar nu het klooster staat. Na de bouw van een kapel is in 1622 begonnen 

met de bouw van de huidige bedevaartskerk, later door de opzegging van de Orde deels verwoest, 

in 1845 is men weer begonnen met de wederopbouw, in 1941 “sterft” de kerk een tweede keer en 

wordt opnieuw tot leven gewekt in 1945 met de terugkeer van het “Gnadenbildes”.

Van 1985 tem 2000 krijgt het klooster een grondige renovatie waarbij de schade van het verleden volledig wordt weggewerkt.

Het water van de Mariabronnen zou een heilende werking hebben en bezoekers van ver buiten Tirol 

halen hier graag dit water om het thuis te kunnen drinken.

Maria Waldrast, gelegen aan de voet van het Serlesgebergte – 2718m – is een veel bezocht bedevaartsoord. 

Het is bereikbaar met de auto via een 6km lange tolweg vanuit Matrei am Brenner in het Wipptal of 

via een wandelweg - ca. 1 uur - vanaf het bergstation Koppeneck in Mieders - Stubaital. 

Omwille van de vele bossen en heerlijke almen is Maria Waldrast een oord van bezinning 

maar ook de startplaats van vele wandelingen en bergtochten. 

Ook in het gasthof van het klooster is het goed vertoeven wat eten en drinken betreft 

maar men kan er ook terecht voor seminaries, groepsprojecten of om er als toerist te overnachten.

Donderdag 17 juli: bezoek aan het "Krippenmuseum" en het "Puppenmuseum" in Fulpmes

Normaal was voor vanavond een diavoorstelling voorzien in ons hotel, gepresenteerd door de familie Deutschmann, eigenaars van Hotel Stubaierhof. Omdat zij op vakantie zijn in Burgenland krijgen we op hun kosten een bezoek aan het "Krippen- & Puppenmuseum" in de plaats. We krijgen ook nog een gids mee die ons van naadje tot draadje alles heel mooi zal toelichten. En de gids is niet zomaar een gids. We krijgen de deskundige uitleg van de heer Denifl Robert, burgemeester van Fulpmes. Hij weet ons vooraf te vertellen dat de beide musea in deze vorm eenmalig zijn voor Oostenrijk. Of dat zo is kunnen we niet bevestigen maar dit dubbel bezoek zal iedereen lang geheugen en onze voorziene bezoekerstijd wordt ruim overschreden. Ook wij zijn de burgemeester bevallen want hij laat zich maar één keer uitnodigen om met ons iets te gaan drinken in Hotel Stubaierhof. Dit was een prachtige afsluiter van alweer een succesvolle vakantiedag.

Krippendorf Fulpmes

Fulpmes ist seit 1909 Krippendorf. Diese Auszeichnung hat 

man stets mit Stolz getragen. Die Eroffnung des Krippenmuseum 

stellt jetzt einen weiteren Höhepunt dar. Im 500 Jahre

alten Platzwirt-Haus, mitten im Dorf, finden zahlreiche

geschichtlich wertfolle Krippen ein neues Zuhause.

Sie dürfen sich auf die kleinen Schätze der Krippenfreunde

Fulpmes freuen. Entdecken Sie Krippen der alten Meister, 

Künstlerkrippen, Eigenarbeiten der Krippenfreunde, die

berühmten "Guckloch-Krippen", die begehbare Krippe

und das Kirchenkrippen-Labyrinth.

Der moderne Museumskonzept bietet barüber hinaus

Einblick in die Entstehungsgeschichte, die Volkskultur, 

die Techniken und den Krippenbergbau.

Puppen- & Spielzeugmuseum Fulpmes

Ihn zehn Minuten vergessen Sie die Zeit

in 20 Minuten die Welt!

Begehrt, geliebt, gepäppelt. Stundenlang in der Welt

der Fantasie gespielt. Das ist die einfühlsame und

zugleich berührende Welt der Puppen und Spielzeuge.

In liebevoller und jahrelanger Sammlerleidenschaft

haben Lore und Gilli Muigg vor allen Puppen aber

auch anderes Spielzeug vor dem Vergessen und 

Untergang bewahrt und zusammengetragen.

Entstanden ist eine berührende Welt, in der sich 

Menschen an die schönsten Augenblicke ihrer

Kindheit erinnern.

Puppen und Spielzeug sind eine

Leihgabe von der Familie Muigg.

Vrijdag 18 juli: "Ausflug" naar de Obernbergersee in Obernberg am Brenner

Obernberg is een gemeente in het district Innsbruck Land van de Oostenrijkse deelstaat Tirol.

• Inwoneraantal: 362 (2002)
• Oppervlakte: 37,7 km²
• Ligging: 1380 m boven zeeniveau

Obernberg ligt in het gelijknamige dal, dat bij Gries am Brenner in het Wipptal mondt. Het einde van het dal wordt gevormd door de imposante Schwarze Wand en de kalktoppen van de Tribulaun op de grens met het Italiaanse Zuid-Tirol. De gemeente omvat de kernen Leite, Außertal, Innertal, Gereit, Eben en Frade.

Het dal diende reeds gedurende de bronstijd als bergweidegebied. De Romeinen die in 15 v. Chr. onder leiding van keizer Augustus het gebied binnenmarcheerden, stuitten er op een bloeiende mijnbouw die tot in de 16e eeuw bleef bestaan. Het meer Obernberger See is een geliefd recreatiegebied. Keizer Maximiliaan I gebruikte de omliggende bossen van fijnsparren als jachtterrein. In 1760 werd de parochiekerk St.-Nikolaus in barokke stijl opgetrokken.

Wandeling naar en rond de Obernbergersee (1594m)

Uitgangspunt is de parkeerplaats aan Gasthof Waldesruh (1439m) aan het daleinde van de gemeente Obernberg. Doel is Gasthof Obernbergersee (1594m) en de rondwandeling van de "Vorderen" & "Hinteren See". Totale wandeltijd voor vandaag is ca. 3h30'.

[Boven]